ماههای آخر کنکور یک قانون نانوشته دارد: دیگر زمان یاد گرفتن مطالب جدید نیست، زمان تثبیت و جمعبندی است.
با این حال خیلی از دانشآموزها دقیقاً در همین بازه اشتباه میکنند. به جای مرور و تستزنی هدفمند، سراغ منابع جدید میروند و در نهایت نه جمعبندی درست انجام میشود و نه اعتمادبهنفس لازم برای جلسه کنکور شکل میگیرد.
در چند سال اخیر در نظرسنجیهایی که بین داوطلبان آزمونهای آزمایشی و دانشآموزان کنکوری انجام شده، یک نکته تقریباً مشترک بوده است: بیش از ۷۰٪ داوطلبان موفق در ماههای پایانی از منابع جمعبندی استفاده میکنند. دلیلش هم ساده است؛ این کتابها به جای آموزش طولانی، مطالب را فشرده میکنند و روی تستهای منتخب تمرکز دارند.
در این مقاله میخواهم چند منبع جمعبندی معروف را بررسی کنم؛ هم بر اساس بازخورد دانشآموزها و هم بر اساس تجربهای که خودم در مسیر کنکور داشتم.
چرا منابع جمعبندی در ماههای آخر مهم هستند؟
از نظر روانشناسی یادگیری، مرورهای فشرده در فاصله نزدیک به آزمون باعث تقویت بازیابی اطلاعات در حافظه بلندمدت میشود. پژوهشهای حوزه آموزش نشان میدهد وقتی مطالب در قالب مرور و تستهای منتخب تمرین میشوند، احتمال یادآوری آنها در آزمون اصلی افزایش پیدا میکند.
به زبان سادهتر:
در ماههای آخر، کم خواندن اما هدفمند خواندن بسیار مؤثرتر از مطالعه پراکنده منابع مختلف است.
تجربه شخصی من هم دقیقاً همین را نشان داد. در ماههای پایانی کنکور، بیشترین پیشرفتی که داشتم زمانی بود که تعداد منابع را کم کردم و تمرکزم را روی مرور و آزمون گذاشتم. خیلی از دانشآموزهایی که الان با آنها کار میکنم هم همین تجربه را دارند.
کتابهای جمعبندی خیلی سبز
یکی از شناختهشدهترین منابع جمعبندی در سالهای اخیر، مجموعه جمعبندی انتشارات خیلی سبز است. طبق بازخوردهایی که در میان داوطلبان آزمونهای آزمایشی دیده میشود، حدود ۴۰ درصد دانشآموزها برای مرور سریع از این کتابها استفاده میکنند.
ساختار این کتابها معمولاً به این شکل است:
ابتدا خلاصهای از نکات مهم هر فصل ارائه میشود و بعد از آن مجموعهای از تستهای منتخب قرار دارد. این طراحی باعث میشود دانشآموز بتواند در زمان کوتاه یک مبحث را مرور کند و بلافاصله خودش را با تستها ارزیابی کند.
بسیاری از دانشآموزهایی که پایه نسبتاً خوبی دارند، از این مجموعه برای مرور سریع چندباره استفاده میکنند.
موج آزمون نشر الگو
موج آزمون بیشتر از اینکه یک کتاب آموزشی باشد، یک منبع تمرین آزمونی است. تستها در قالب آزمونهای مبحثی یا جامع طراحی شدهاند و هدف اصلی آن شبیهسازی فضای کنکور است.
در بین دانشآموزان رشته ریاضی و تجربی، این مجموعه محبوبیت زیادی دارد. در برخی نظرسنجیهای دانشآموزی حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد داوطلبان اعلام کردهاند که در ماههای آخر برای تمرین تستهای سطح بالاتر از موج آزمون استفاده میکنند.
ویژگی مهم موج آزمون این است که تستها معمولاً کمی چالشیتر از سطح متوسط هستند و همین باعث میشود نقاط ضعف واقعی مشخص شود.
فصل آزمون گاج
فصل آزمون برای دانشآموزهایی طراحی شده که دوست دارند جمعبندی را در قالب آزمونهای کوتاه انجام دهند.
در این کتابها ابتدا یک خلاصه بسیار کوتاه از مبحث ارائه میشود و سپس چند آزمون استاندارد قرار دارد. بسیاری از دانشآموزها از این کتاب بین آزمونهای آزمایشی استفاده میکنند تا بتوانند در فاصله کوتاه چند بار یک مبحث را مرور کنند.
در نظرسنجیهایی که در بین دانشآموزان کنکوری دیده میشود، این مجموعه بیشتر توسط کسانی استفاده میشود که برنامه مطالعهشان بر اساس آزمونهای دورهای تنظیم شده است.
کنکوریوم مهروماه
یکی از منابعی که در سالهای اخیر در ماههای آخر بسیار مورد توجه قرار گرفته، کنکوریوم مهروماه است. این مجموعه در واقع یک کتاب تست معمولی نیست، بلکه مجموعهای از دفترچههای شبیهسازی شده کنکور سالهای اخیر است.
در کنکوریوم معمولاً چندین دفترچه کامل کنکور قرار داده میشود که دانشآموز میتواند آنها را دقیقاً در شرایط آزمون حل کند. پاسخنامهها هم به شکل تشریحی طراحی شدهاند و تحلیل تستها را ارائه میدهند.
در تجربهای که از کار با دانشآموزهای کنکوری داشتهام، کنکوریوم یکی از بهترین ابزارها برای مدیریت زمان در جلسه آزمون است. بسیاری از دانشآموزها بعد از چند بار حل کردن دفترچههای شبیهسازی شده متوجه میشوند مشکل اصلیشان کمبود دانش نیست، بلکه مدیریت زمان یا ترتیب پاسخ دادن به سوالات است.
به همین دلیل خیلی از رتبههای برتر توصیه میکنند در هفتههای پایانی حداقل چند بار یک کنکور کامل را در شرایط واقعی تمرین کنید.
منابع جمعبندی مهروماه
مهروماه علاوه بر کنکوریوم، در برخی درسها کتابهای جمعبندی دیگری هم منتشر کرده است که معمولاً به خاطر خلاصههای تصویری و نمودارهای مفهومی شناخته میشوند.
این نوع طراحی برای دانشآموزهایی که مرور بصری را بهتر یاد میگیرند بسیار مفید است. در برخی نظرسنجیهای دانشآموزی حدود ۲۰ درصد داوطلبان گفتهاند که برای مرور سریع فرمولها و مفاهیم از این نوع منابع استفاده میکنند.
تجربهای که تقریباً همه رتبههای برتر به آن اشاره میکنند
اگر مصاحبه رتبههای برتر کنکور را بخوانید، یک نکته تقریباً در همه آنها مشترک است:
در ماههای آخر تعداد منابع باید کم شود، نه زیاد.
در تجربهای که خودم از مسیر کنکور داشتم و همچنین در مشاوره با دانشآموزها دیدهام، زمانی که دانشآموز روی یک یا دو منبع جمعبندی تمرکز میکند، مرورها عمیقتر میشود و اعتمادبهنفس در جلسه آزمون بالاتر میرود.
برعکس، استفاده از منابع زیاد در این بازه معمولاً باعث پراکندگی ذهن و استرس بیشتر میشود.
جمعبندی
ماههای پایانی کنکور بیشتر از هر زمان دیگری نیاز به تمرکز روی مرور و تستزنی دارد. منابعی مثل کتابهای جمعبندی خیلی سبز، موج آزمون نشر الگو، فصل آزمون گاج و مجموعه کنکوریوم مهروماه میتوانند ابزارهای مناسبی برای این مرحله باشند.
اما مهمتر از انتخاب منبع، نحوه استفاده از آن است. اگر این منابع با برنامه منظم مرور و آزمون همراه شوند، میتوانند در هفتههای پایانی نقش مهمی در تثبیت مطالب و افزایش آمادگی برای جلسه کنکور داشته باشند.
در نهایت چیزی که مسیر بسیاری از رتبههای برتر را مشخص کرده، انتخاب منابع کمتر و تمرکز بیشتر روی مرور و تحلیل تستها بوده است.
دیدگاه خود را بنویسید